Thời gian đọc: 7 minutes
Bioenergetic Therapy (tạm dịch: Liệu pháp sinh năng lượng) khám phá cách mà cơ thể (body), tâm trí (mind) và tinh thần (spirit) liên kết chặt chẽ với nhau. Các nhà trị liệu Bioenergetic sử dụng chuyển động, kỹ thuật thở, tiếp xúc cơ thể và đối thoại để giúp thân chủ giải phóng căng thẳng thể chất. Những căng thẳng này có thể góp phần gây ra các vấn đề về cảm xúc và tinh thần.
Liệu pháp này dựa trên giả thuyết rằng sức khỏe thể chất và cảm xúc có mối liên hệ mật thiết với nhau. Mục tiêu của nó nhằm giúp thân chủ giải tỏa những căng thẳng cả về cơ thể lẫn cảm xúc.
Từ “bioenergetic” bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp: “bios” nghĩa là sự sống, “energeia” nghĩa là năng lượng.
Phân tích sinh năng lượng (Bioenergetic analysis) được phát triển bởi Alexander Lowen (người Mỹ) vào những năm 1950. Ông là học trò của Wilhelm Reich, một nhà phân tâm học người Áo. Reich tin rằng các vấn đề thể chất bắt nguồn từ xung đột tâm lý vô thức. Lowen đã mở rộng ý tưởng này. Ông cho rằng căng thẳng mãn tính cũng có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Các kỹ thuật trong Bioenergetic
Các nhà trị liệu Bioenergetic sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau, được điều chỉnh theo chuyên môn và nhu cầu của từng thân chủ.
Một số nhà trị liệu sử dụng chuyển động cơ thể để giúp thân chủ biểu đạt và giải phóng cảm xúc. Những người khác có thể khuyến khích thân chủ khám phá cảm xúc thông qua lời nói hoặc nghệ thuật. Mục tiêu chính là giúp thân chủ giải tỏa căng thẳng và áp lực nội tại bằng cách sử dụng chuyển động cơ thể, bài tập thở hoặc các hình thức biểu đạt khác.
Liệu pháp Bioenergetic có thể giúp thay đổi các khuôn mẫu hành vi quen thuộc. Nó cũng hỗ trợ học cách phản ứng khác trong các tình huống cụ thể. Phương pháp này chủ động hơn liệu pháp trò chuyện truyền thống. Tuy vậy, nó vẫn tạo không gian để thân chủ suy ngẫm về trải nghiệm của mình.
Các nhà trị liệu Bioenergetic khuyến khích thân chủ chú tâm vào hiện tại, vận động cơ và xây dựng các mối quan hệ lành mạnh. Dưới đây là một số kỹ thuật cụ thể mà nhà trị liệu có thể sử dụng:
- Nối đất (Grounding): Thân chủ thực hiện các chuyển động hoặc bài tập cơ thể để giúp họ cảm thấy vững vàng và hiện diện trong hiện tại. Kỹ thuật này cũng có thể giúp giải phóng năng lượng dư thừa và căng thẳng.
- Nhận thức cảm giác (Sensory awareness): Thân chủ trở nên ý thức rõ hơn về các cảm giác cơ thể, như cảm xúc, âm thanh, mùi và vị. Điều này giúp họ giải tỏa căng thẳng và tăng cảm giác kết nối với bản thân.
- Chuyển động (Movement): Kỹ thuật này tập trung vào việc giải phóng căng thẳng thông qua vận động. Ví dụ: đi bộ, chạy hoặc nhảy để biểu đạt sự tức giận hay bức bối; hoặc dùng gối để giải phóng năng lượng hoặc cảm xúc bị dồn nén.
- Kiềm giữ (Containing): Thân chủ được yêu cầu hạn chế chuyển động để nhận biết rõ hơn những gì đang diễn ra bên trong cơ thể. Ví dụ: không rung chân hoặc không khoanh tay.
- Tiếp xúc hỗ trợ (Supportive contact): Nhà trị liệu tạo xúc chạm mang tính hỗ trợ để giúp thân chủ tập trung và hiện diện. Ví dụ: nhà trị liệu có thể đặt tay gần hoặc chạm nhẹ vào cơ thể thân chủ trong khi họ đang biểu đạt cảm xúc qua chuyển động.
Liệu pháp Bioenergetic có thể giúp gì?
Liệu pháp Bioenergetic có thể hỗ trợ điều trị nhiều vấn đề khác nhau như lo âu, trầm cảm, căng thẳng, kiểm soát cơn giận và sang chấn tâm lý (trauma). Ngoài ra, phương pháp này cũng có thể giúp cải thiện sức khỏe thể chất tổng thể.
Phù hợp với ai?
Liệu pháp này đặc biệt hữu ích cho những người gặp các vấn đề liên quan đến cơ thể và cảm xúc như:
- Đau mãn tính và các bệnh lý cơ thể khác
- Rối loạn ăn uống
- Lo âu và trầm cảm
- Mất mát
- Căng thẳng kéo dài
- Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD)
- Nghiện (bao gồm lạm dụng ma túy và rượu)
- Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD)
Ngoài ra, nó cũng phù hợp với những người khó bộc lộ cảm xúc bằng lời nói và muốn giải quyết những vấn đề tâm lý của mình thông qua các kỹ thuật liên quan đến cơ thể.
Nghiên cứu về hiệu quả
Nghiên cứu về hiệu quả của liệu pháp này và các phương pháp trị liệu hướng cơ thể trong điều trị ngoại trú cho thấy kết quả tích cực. Sau sáu tháng, bệnh nhân giảm đáng kể suy giảm chức năng và các triệu chứng tâm bệnh học. Các tác giả cho rằng kết quả này ủng hộ hiệu quả của các phương pháp trị liệu hướng cơ thể.
Những điều cần cân nhắc
Liệu pháp Bioenergetic không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người. Phương pháp này có thể không hiệu quả hoặc không phù hợp với những vấn đề tâm lý và cảm xúc không liên quan đến cơ thể.
Liệu pháp này không thay thế cho trị liệu tâm lý truyền thống hoặc thuốc. Nếu đang dùng thuốc cho rối loạn tâm thần, bạn nên tiếp tục trong khi tham gia trị liệu sinh năng lượng.
Nếu bạn đang cân nhắc phương pháp này, cũng cần nhận thức rõ những hạn chế của nó. Liệu pháp Bioenergetic không giải quyết được mọi vấn đề tâm lý. Nó cũng không thể chữa khỏi các bệnh lý y khoa. Ngoài ra, nếu bạn từng bị xâm phạm cơ thể, bạn có thể không cảm thấy thoải mái với phương pháp này.
Cuối cùng, bằng chứng nghiên cứu ủng hộ liệu pháp Bioenergetic còn hạn chế. Điều đó không có nghĩa phương pháp này không hiệu quả. Tuy nhiên, bạn nên cân nhắc vì còn thiếu bằng chứng thực nghiệm. Khi quyết định, hãy xem xét thêm các phương pháp điều trị đã được kiểm chứng.
Cách để bắt đầu trị liệu theo Bioenergetic
Nếu bạn nghĩ liệu pháp Bioenergetic có thể phù hợp, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước. Điều này giúp đảm bảo phương pháp an toàn với tình trạng sức khỏe của bạn.
Khi đã được bác sĩ đồng ý, bước tiếp theo là tìm một nhà trị liệu có đủ chuyên môn để hướng dẫn bạn. Trong quá trình này, bạn có thể hỏi người quen để được giới thiệu. Bạn cũng có thể tìm thông tin từ các hiệp hội chuyên môn và tổ chức đào tạo về phân tích Bioenergetic. Hãy trao đổi với nhà trị liệu trước khi lựa chọn. Hỏi về trình độ học vấn, kinh nghiệm với các trường hợp tương tự và các kỹ thuật họ thường sử dụng.
Nhà trị liệu Bioenergetic sẽ cố gắng giúp bạn xử lý những trải nghiệm mang nhiều cảm xúc, những điều thường rất khó để đối diện một mình.
Các nhà trị liệu Bioenergetic thường là những chuyên gia sức khỏe tâm thần đã được cấp phép, đồng thời có đào tạo bổ sung về liệu pháp này. Nhà trị liệu cần tạo ra một không gian an toàn để bạn có thể bộc lộ bản thân một cách cởi mở và trung thực. Nếu bạn cảm thấy không thoải mái, hãy tin vào cảm nhận của mình. Bạn có thể tìm một nhà trị liệu khác.
Nguồn: https://www.verywellmind.com/what-is-bioenergetic-therapy-5211139
Dịch và biên tập: Kiều Hạnh